จ้างทนายคดีอาญากรุงเทพฯ ให้คุ้ม เริ่มจากรู้ราคาและสัญญา

ค่าจ้างทนายความคดีอาญาในกรุงเทพฯ เริ่มต้นเท่าไหร่

เมื่อมีหมายเรียกหรือถูกจับกุมในข้อหาอาญา คำถามแรกที่หลายคนถามคือ “ค่าทนายความเท่าไหร่” คำตอบไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขเดียว เพราะค่าจ้างขึ้นกับชั้นศาลและความซับซ้อนของสำนวน ในกรุงเทพฯ การว่าจ้างทนายความคดีอาญาทั่วไปเริ่มตั้งแต่ 30,000 บาทสำหรับคดีที่จบในชั้นสอบสวน ไปจนถึง 150,000–300,000 บาทสำหรับคดีที่ต้องต่อสู้ถึงชั้นฎีกา โดยคดีที่มีผู้ต้องหาหลายคนหรือมีพยานผู้เชี่ยวชาญอาจสูงกว่านี้

สิ่งที่หลายคนไม่รู้คือ ค่าจ้างมักแยกเป็นสองก้อน ก้อนแรกคือค่าที่ปรึกษาและค่าดำเนินการในชั้นสอบสวนซึ่งจ่ายครั้งเดียว อีกก้อนคือค่าเดินทางและค่าตัวต่อวันขึ้นศาลซึ่งคิดตามจำนวนนัด หากคดีมีนัดสิบครั้งขึ้นไป ค่าใช้จ่ายส่วนนี้อาจบานปลายเกินกว่าที่คิดไว้ตั้งแต่แรก การถามให้ชัดว่าค่าจ้างครอบคลุมถึงชั้นไหนจึงเป็นเรื่องจำเป็นก่อนเซ็นสัญญา

ทนายความบางสำนักงานในกรุงเทพฯ คิดค่าจ้างแบบเหมาจ่ายตลอดคดี ซึ่งมักแพงกว่าแต่ช่วยให้คาดการณ์งบได้ ส่วนบางรายคิดแบบแยกขั้น ทำให้เจ้าของคดีที่มีงบจำกัดเลือกเดินเฉพาะชั้นที่จำเป็นได้ แต่ต้องยอมรับความเสี่ยงว่าถ้าคดีพลิกขึ้นชั้นอุทธรณ์จะต้องหางบเพิ่ม

ตรวจสอบใบอนุญาตและประวัติทนายก่อนจ่ายเงิน

ก่อนโอนเงินมัดจำ ควรตรวจสอบว่าคนที่คุณกำลังจะจ้างเป็นทนายความที่ได้รับใบอนุญาตจริงหรือไม่ เพราะในประเทศไทยมีทั้งผู้ที่อ้างตัวว่าเป็นทนายและผู้ที่ถูกเพิกถอนใบอนุญาตแล้ว วิธีที่เร็วที่สุดคือขอเลขทะเบียนใบอนุญาตแล้วตรวจสอบกับสภาทนายความแห่งประเทศไทย หรือค้นหารายชื่อผ่านระบบออนไลน์ของสภาฯ โดยตรง

อีกจุดที่ควรถามคือ ทนายคนนั้นมีประวัติถูกลงโทษทางวินัยด้านมรรยาททนายความหรือไม่ สภาทนายความมีกระบวนการพิจารณาโทษกรณีทนายประพฤติผิดจรรยาบรรณ เช่น การเปิดเผยความลับลูกความหรือการทิ้งคดี ซึ่งหากพบว่ามีประวัติเช่นนั้นย่อมเป็นสัญญาณเตือนที่ควรชั่งน้ำหนักให้ดี

ในกรุงเทพฯ สำนักงานกฎหมายขนาดกลางหลายแห่งมีทีมทนายที่แบ่งงานกันชัดเจน บางแห่งมีอัตราค่าจ้างคดีอาญาเริ่มต้นที่ 50,000 บาทพร้อมทีมสำรอง แต่ถ้าคุณต้องการทนายที่มีชื่อเสียงในคดีอาญาโดยเฉพาะ ราคาอาจกระโดดขึ้นเป็นสองเท่าหรือมากกว่า สิ่งสำคัญคืออย่าจ่ายเงินเพราะชื่อเสียงเพียงอย่างเดียว ให้ถามถึงประสบการณ์ในคดีประเภทเดียวกับของคุณโดยตรง

เอกสารและข้อตกลงที่ต้องมีในสัญญาจ้างทนาย

สัญญาจ้างทนายความที่ดีต้องระบุขอบเขตงานให้ชัดว่า ครอบคลุมถึงชั้นสอบสวน ชั้นศาลชั้นต้น หรือถึงชั้นอุทธรณ์และฎีกา รวมถึงระบุจำนวนนัดขั้นต่ำที่รวมอยู่ในค่าจ้าง และอัตราค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมต่อนัดหากเกินกว่านั้น หากสัญญาไม่มีรายละเอียดส่วนนี้ คุณอาจเจอใบแจ้งหนี้ก้อนใหญ่ในวันที่คดีใกล้ตัดสิน

นอกจากนี้ควรขอสำเนาสัญญาและใบเสร็จรับเงินทุกครั้งที่จ่าย เพราะหากเกิดข้อพิพาทเรื่องค่าจ้างหรือการทำงานที่ไม่เป็นไปตามตกลง เอกสารเหล่านี้คือหลักฐานสำคัญ ในทางปฏิบัติ หลายคดีที่ลูกความร้องเรียนต่อสภาทนายความเกิดจากความเข้าใจไม่ตรงกันเรื่องขอบเขตงานมากกว่าการทุจริตโดยตรง

ข้อควรระวังอีกประการคือ การจ่ายเงินสดโดยไม่มีหลักฐานหรือการโอนเข้าบัญชีส่วนตัวของทนายโดยไม่ระบุชื่อสำนักงาน อาจทำให้ตรวจสอบย้อนหลังได้ยากหากเกิดปัญหา ควรโอนเข้าบัญชีในนามสำนักงานกฎหมายและเก็บสลิปไว้ทุกครั้ง

เมื่อไหร่ควรจ้างทนาย และเมื่อไหร่พอไหวด้วยตัวเอง

คดีอาญาบางประเภท เช่น คดีลหุโทษหรือคดีที่มีค่าปรับสถานเดียว ผู้ต้องหาสามารถดำเนินการเองได้หากสารภาพและเตรียมเงินค่าปรับไว้ แต่ถ้าเป็นคดีที่มีอัตราโทษจำคุก หรือมีพยานหลักฐานซับซ้อน เช่น คดียาเสพติดหรือคดีฉ้อโกงที่มีพยานเอกสารจำนวนมาก การมีทนายความช่วยตรวจสำนวนและคัดค้านพยานจึงมีผลต่อคำพิพากษาอย่างชัดเจน

ในกรุงเทพฯ ศาลอาญามีแนวปฏิบัติเรื่องการไกล่เกลี่ยในบางคดี ซึ่งทนายที่มีประสบการณ์จะรู้จังหวะว่าควรต่อสู้หรือควรเจรจา การจ่ายค่าทนาย 80,000 บาทเพื่อให้คดีจบด้วยการรอลงอาญาอาจคุ้มกว่าการประหยัดแล้วต้องรับโทษจริง สิ่งที่ควรทำคือถามทนายตรงๆ ว่าจากสำนวนที่มีอยู่ โอกาสในการต่อสู้มีมากน้อยเพียงใด และทางเลือกในการเจรจามีอะไรบ้าง

ท้ายที่สุด อย่ารอจนถึงวันขึ้นศาลจึงหาทนาย เพราะการเตรียมคำให้การและพยานหลักฐานต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์ การจ้างทนายตั้งแต่ชั้นสอบสวนช่วยให้คุณไม่เผลอให้การที่เป็นโทษแก่ตัวเองโดยไม่รู้ตัว ซึ่งเป็นความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในคดีอาญา